UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Çatalhöyük'te 1961 yılında başlatılan ve bugün de sürdürülen kazı çalışmalarında heyecan uyandıran buluntular gün yüzüne çıkarılıyor.
İnsanlığın ilk yerleşim yerlerinden biri olduğu kabul edilen Neolitik Doğu Çatalhöyük'ün Doğu Alan olarak adlandırılan kesiminde, açık alan etrafında yerleştirilmiş yapılardan bir tanesinin 18 insan gömüsü içeren yapı olduğu anlaşıldı.
Polonya'dan Adam Mickiewicz Üniversitesi Arkeoloji Fakültesi Öğretim Üyesi ve Doğu Çatalhöyük Doğu Alan Sorumlusu Prof. Arkadiusz Marciniak ve antropologlar, yerleşimin son evrelerinde neler yaşandığını anlamak amacıyla yapılar ve gömüler üzerinde çalışıyor.
- Doğu Höyük'te çalışmalar sürüyor
Çatalhöyük Kazı Başkanı Prof. Dr. Ali Ozan, yürüttükleri çalışmalarda MÖ 6 bin yıla geçiş çizgisinin her iki yanındaki yaklaşık birkaç yüzyıllık zaman dilimine yoğunlaştıklarını söyledi.
Doğu Çatalhöyük'ün 1000 yıldan uzun bir süre boyunca iskan edildiğine dikkati çeken Ozan, buranın erken ve orta evrelerle kıyaslandığında, mimari ve yerleşim dokusu açısından kısmen farklı uygulamaların ve geleneklerin ortaya çıktığı bir dönem olduğunun altını çizdi.
Ozan, MÖ yaklaşık 6000 yıllarında yerleşime açılan Batı Höyük'teki Erken Kalkolitik döneme odaklanarak arkeolojik çalışmaları başlattıklarını belirterek, "Bu kapsamda Doğu Höyük'ün Doğu Alanı'nda birkaç yıl önce başlayan çalışmalarımız halen devam etmektedir. Bir diğer çalışmamızı ise Batı Höyük'ün kuzeydoğu kesiminde yürütmekteyiz." dedi.
Kazı alanında geçen yıl günlük olarak kullanılmayan bir yapı kompleksiyle karşılaştıklarını aktaran Ozan, şunları kaydetti:
"Burada gördüğümüz, içindeki buluntulardan ve gömülerden anladığımız kadarıyla günlük olarak kullanılmayan bir yapı kompleksi karşımıza çıkıyor. Ortada bir avlu etrafına yerleştirilmiş olan, içindeki hücrelerde 18 gömüden dolayı 'ölüler evi' olarak isimlendirdiğimiz bir yapı. Bu yapının çevresinde yer aldığı açık alanın hemen karşısında ise platformlar, duvar bezemeleri, boynuz yerleştirmeleri ile kilden yapılmış duvar kabartmalarından anladığımız kadarıyla belki bir 'ritüel yapısı' var. Aynı yapının hemen bitişiğinde en büyüğü 6 aylık olan 8 bebek iskeleti bulundu. Antropologlarımız ve arkeologlarımız, yerleşimin son evrelerinde neler yaşandığını anlamak amacıyla bu bebek gömüleri ve arkeolojik bağlam üzerinde çalışmaktadır."
Ozan, antropoloji uzmanlarının yaptığı incelemeler sonucunda iskeletlerin bebeklere ait olduğunun ve yaşlarının yaklaşık olarak belirlendiğini bildirdi.
Söz konusu alanın milattan önce yaklaşık 6250'li yıllarda yerleşime açıldığını belirten Ozan, "MÖ yaklaşık 6250 yıllarında başlayan bu yerleşimdeki yaşam, bir süre sonra karşı tarafta yer alan Batı Höyük ile kısa bir dönem kesişmiştir. Daha sonra Doğu Höyük tamamen terk edilmiş ve yerleşim yalnızca Batı Höyük'te devam etmiştir." bilgisini verdi.
