Küresel ölçekte artan bellek talebi, akıllı telefon üreticilerinin maliyetlerini yükseltirken özellikle uygun fiyatlı telefonlarda yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Yapay zekâ uygulamalarını çalıştıran dev veri merkezlerinin yüksek miktarda belleğe ihtiyaç duyması, dünya genelinde DRAM ve NAND çiplerine olan talebi önemli ölçüde artırdı. Bellek üreticilerinin kapasitesini yapay zekâ ve sunucu sistemlerinde kullanılan ürünlere yönlendirmesi ise akıllı telefonlarda kullanılan geleneksel belleklerin arzını sıkıştırdı.
Telefon fiyatlarında ciddi artış bekleniyor
Sektöre ilişkin araştırmalar, artan üretim maliyetlerinin önümüzdeki dönemde telefon fiyatlarına doğrudan yansıyabileceğine işaret ediyor.
IDC'nin tahminlerine göre küresel akıllı telefonların ortalama satış fiyatının 2026 yılında yüzde 27,6 yükselerek 581 dolara ulaşması bekleniyor. Aynı dönemde dünya genelindeki akıllı telefon sevkiyatlarının ise yüzde 16,7 gerileyerek 1 milyarın biraz üzerinde kalacağı öngörülüyor.
Bu tablo, tüketicilerin daha az sayıda telefon satın almasına rağmen üreticilerin artan fiyatlar sayesinde toplam gelirlerini koruyabileceği bir döneme işaret ediyor.
En büyük risk uygun fiyatlı modellerde
Maliyet artışının en fazla giriş seviyesi akıllı telefonları etkilemesi bekleniyor. IDC, artan bellek maliyetleri nedeniyle 100 doların altındaki akıllı telefon segmentinin giderek ortadan kalkabileceğine dikkat çekiyor.
Omdia'nın analizleri de benzer bir tablo ortaya koyuyor. 400 doların altındaki modellerde bellek maliyetinin cihazın toplam parça maliyetinin yaklaşık yüzde 60'ına kadar yükseldiği belirtiliyor.
Kâr marjları düşük olan uygun fiyatlı modellerde üreticilerin maliyet artışlarını karşılaması zorlaşırken, şirketler farklı bileşenlerde tasarrufa yöneliyor. Daha düşük maliyetli ekranların, kamera sensörlerinin ve diğer donanımların tercih edilmesi, fiyat baskısını azaltmak için kullanılan yöntemler arasında yer alıyor.
Bellek fiyatlarındaki yükseliş devam edebilir
Sektör araştırma kuruluşlarının öngörüleri, bellek krizinin kısa sürede sona ermeyeceğini gösteriyor.
Gartner, DRAM ve SSD fiyatlarındaki toplam artışın yıl sonuna kadar yüzde 130 seviyesine ulaşabileceğini tahmin ediyor. Bu maliyet baskısının akıllı telefon fiyatlarını 2025'e kıyasla yaklaşık yüzde 13 artırabileceği değerlendiriliyor.
TrendForce ise 2026'nın üçüncü çeyreğinde mobil DRAM fiyatlarının bir önceki çeyreğe göre yüzde 8 ila 13 arasında artabileceğini öngörüyor.
Bellek üreticilerinin kapasiteyi yapay zekâ sistemleri ve sunucular için yüksek talep gören ürünlere ayırmaya devam etmesi, geleneksel tüketici elektroniği ürünlerinde fiyat baskısının sürmesine neden olabilir.
Yeni üretim kapasitesi için en az iki yıl gerekebilir
Sektördeki asıl sorunlardan biri ise yeni üretim tesislerinin kısa sürede devreye alınamaması. Uzmanlara göre bellek arzının artırılması ve fiyatların dengelenmesi zaman alacak.
Bu nedenle küresel bellek sıkıntısının ve yüksek fiyatların etkilerinin en az iki yıl daha hissedilebileceği değerlendiriliyor.
Yaşanan gelişmeler tüketicilerin yeni telefon alma kararlarını da değiştirebilir. Kullanıcıların cihazlarını daha uzun süre kullanması, ikinci el ve yenilenmiş telefonlara yönelmesi veya yeni bir cihaz için daha yüksek bütçe ayırması bekleniyor.
Sektördeki mevcut tabloya bakıldığında, özellikle düşük bütçeli akıllı telefonların önümüzdeki dönemde daha pahalı hale gelmesi ve 100 dolar altındaki modellerin giderek azalması bekleniyor.
