Anayasa Mahkemesinin (AYM), 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 175. maddesinde yer alan bo\u015fan\u0131lan e\u015fe s\u00fcresiz nafaka verilmesine ili\u015fkin d\u00fczenlemenin iptal karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi a\u00e7\u0131kland\u0131.\r\n<\/div>
Y\u00fcksek Mahkeme, 4 Haziran'daki Genel Kurul g\u00fcndeminde Antalya 12. Aile Mahkemesinin ba\u015fvurusu \u00fczerine verdi\u011fi iptal karar\u0131 Resmi Gazete'de yay\u0131mland\u0131. B\u00f6ylece iptal h\u00fckm\u00fcyle ilgili yasal d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 ad\u0131na verilen 9 ayl\u0131k s\u00fcre ba\u015flad\u0131.<\/p>\r\n\r\n
Buna g\u00f6re, iptal edilen d\u00fczenlemede, evlilik birli\u011finin sona ermesiyle yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek taraf lehine ge\u00e7imini sa\u011flamak amac\u0131yla \u015fartlar\u0131 bulundu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e s\u00fcre s\u0131n\u0131rlamas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedilmesine imkan tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\r\n\r\n
Bunun nafaka bor\u00e7lusu tarafa s\u00fcresiz olarak mali nitelikte \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirdi\u011fi kaydedile kararda, \"Nafaka y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fc ile yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fen e\u015fin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 menfaatlerinin, devletin Anayasa'n\u0131n 5. ve 17. maddelerinden kaynaklanan pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi gerekir.\" ifadelerine yer verildi.\"Yap\u0131lacak d\u00fczenlemeler, her iki taraf\u0131n menfaatlerini m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca dengelemeli ve taraflardan biri aleyhine \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz sonu\u00e7lara neden olmamal\u0131d\u0131r.\" h\u00fckm\u00fcne yer verilen kararda, menfaatler aras\u0131ndaki makul dengenin bozulmas\u0131n\u0131n taraflardan biri aleyhine a\u015f\u0131r\u0131 ve ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 bir k\u00fclfet y\u00fckleyebilece\u011fi, bunun pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturabilece\u011fi ifade edildi.<\/p>\r\n\r\n
Kararda, \"Ki\u015finin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131 ba\u011flam\u0131nda devletin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc incelenirken, bo\u015fanmada evlili\u011fin s\u00fcresi, e\u015flerin ya\u015f\u0131 ve sa\u011fl\u0131k durumu, ekonomik ve sosyal durumlar\u0131, ba\u011flanan nafakan\u0131n s\u00fcresinin nafaka bor\u00e7lusunun bo\u015fanma sonras\u0131ndaki hayat\u0131na etkisi, \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na kat\u0131lma imkan\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi bir\u00e7ok \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn dikkate al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi gerekir.\" de\u011ferlendirmesine yer verildi.<\/p>\r\n\r\n
\u0130ptal edilen \"s\u00fcresiz nafaka\" d\u00fczenlemesinde, nafaka y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcn\u00fcn kusursuz olmas\u0131n\u0131n, nafaka y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fc olmas\u0131na engel olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 aktar\u0131lan kararda, \"Alacakl\u0131 taraf\u0131n yeniden evlenmesi veya evlenme olmaks\u0131z\u0131n fiilen evliymi\u015f gibi ya\u015famas\u0131, yoksullu\u011funun ortadan kalkmas\u0131, haysiyetsiz hayat s\u00fcrmesi veya taraflardan birinin \u00f6l\u00fcm\u00fc gibi hallerden biri ger\u00e7ekle\u015fmedik\u00e7e nafaka bor\u00e7lusunun bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc devam etmektedir.\" tespitine yer verildi.<\/p>\r\n\r\n
Belirtilen durumlar d\u0131\u015f\u0131nda nafaka y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcn\u00fcn s\u00f6z konusu borcunun hayat\u0131 boyunca devam edece\u011fi belirtilen kararda, Y\u00fcksek Mahkemenin daha \u00f6nce yap\u0131lan bir ba\u015fka ba\u015fvuruya ili\u015fkin karar\u0131nda, \"her durumda s\u00fcresiz nafaka verilmesi zorunlulu\u011funun \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011fi\" bildirildi.<\/p>\r\n\r\n
AYM'nin daha \u00f6nceki karar\u0131na ra\u011fmen, \"s\u00fcresiz nafaka\" uygulamas\u0131n\u0131n \"emredici nitelikte oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki yakla\u015f\u0131m\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc\" vurgulanan kararda, \"Kural\u0131n, yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresi bak\u0131m\u0131ndan hakime herhangi bir takdir yetkisi tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131, nafakan\u0131n s\u00fcresinin somut olay\u0131n \u00f6zellikleri veya hakl\u0131 sebepler g\u00f6zetilerek belirlenmesini \u00f6ng\u00f6rmedi\u011fi, an\u0131lan Kanun'un yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresiz olmas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a benimsedi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla nafakan\u0131n belirli bir s\u00fcreyle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n kanuna a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki uygulaman\u0131n devam etti\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.\" de\u011ferlendirmesine yer verildi.<\/p>\r\n\r\n
Bo\u015fanmaya neden olan olaylarda a\u011f\u0131r kusuru olmayan e\u015fe evlilikten kaynaklanan dayan\u0131\u015fma ve yard\u0131mla\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde bo\u015fanma sonras\u0131 belirli bir miktar parasal katk\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131n beklenebilir oldu\u011fu anlat\u0131lan kararda, bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn hi\u00e7bir \u00f6l\u00e7\u00fct belirlenmeksizin kategorik olarak s\u00fcresiz \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesinin ise kusurlu olmas\u0131 dahi gerekmeyen nafaka bor\u00e7lusu a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u011f\u0131r bir k\u00fclfete neden oldu\u011fu kaydedildi.<\/p>\r\n\r\n
AYM'nin karar\u0131nda, \"Kural kapsam\u0131nda evlili\u011fin sona ermesinden sonra nafaka y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00f6m\u00fcr boyu bu evlili\u011fin sonu\u00e7lar\u0131yla ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131n\u0131n, ki\u015filerin ruhsal\/psikolojik, ekonomik ve sosyal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinde olu\u015fturaca\u011f\u0131 olumsuz etki, devletin \u00e7at\u0131\u015fan haklar aras\u0131nda sa\u011flamas\u0131 gereken makul dengeyi ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r.\" tespiti yer ald\u0131.<\/p>\r\n\r\n
Yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n durumun gerektirdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde belirli bir s\u00fcreyle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilece\u011fi, baz\u0131 durumlarda da \u00f6ng\u00f6r\u00fclecek ko\u015fullar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde nafaka alacakl\u0131s\u0131 lehine nafaka s\u00fcresinin uzat\u0131larak ya\u015fam boyunca nafakaya h\u00fckmedilebilmesine imkan sa\u011flanabilece\u011fi belirtilen kararda, bunun \"devletin \u00e7at\u0131\u015fan haklar aras\u0131nda adil bir denge kurma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sonucu\" oldu\u011fu ifade edildi.<\/p>\r\n\r\n
Anayasal g\u00fcvenceler kapsam\u0131nda, \"s\u00fcresiz nafaka\" uygulamas\u0131n\u0131n Anayasa'ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa dikkati \u00e7ekilen kararda, \u015funlara yer verildi:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\"\u00c7at\u0131\u015fan \u00e7\u0131karlar aras\u0131nda dengenin kurulabilmesi i\u00e7in yoksulluk nafakas\u0131na 4721 say\u0131l\u0131 Kanun'un 176. maddesi kapsam\u0131nda irat bi\u00e7iminde h\u00fckmedilecek durumlarda (yarg\u0131lamay\u0131 yapan) hakime bunun s\u00fcresini, evlili\u011fin s\u00fcresi, nafaka alacakl\u0131s\u0131 e\u015fin ya\u015f\u0131, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k durumu ile ekonomik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kendi imkanlar\u0131yla kar\u015f\u0131layabilme kapasitesi gibi bir\u00e7ok unsuru dikkate alarak somut olay\u0131n kendi \u00f6zel \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde belirleme yetkisi tan\u0131nmas\u0131, bu kapsamda belirli ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturulmas\u0131 gerekir. Bununla birlikte somut olay\u0131n \u00f6zellikleri gere\u011fi nafakan\u0131n s\u00fcresiz olarak h\u00fckmedilmesini gerektiren hallere ili\u015fkin kriterlerin de kuralda a\u00e7\u0131k ve net bi\u00e7imde yer almas\u0131 makul dengenin sa\u011flanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu itibarla kuralla kusuru daha a\u011f\u0131r olmamak kayd\u0131yla bo\u015fanma y\u00fcz\u00fcnden yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek tarafa ge\u00e7imi i\u00e7in di\u011fer taraftan mali g\u00fcc\u00fc oran\u0131nda her ko\u015fulda s\u00fcresiz olarak nafaka isteme imkan\u0131 tan\u0131nmas\u0131, devletin ki\u015finin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131ndan kaynaklanan pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcyle ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.\"<\/p>\r\n <\/div>
\n\n\t\t\t\t\t\t\t- <\/li>\n\n <\/ul>