Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), finansal sistemde şeffaflığı güçlendirmek ve kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi hızlandırmak amacıyla önemli bir düzenlemeye imza atıyor. Yeni tebliğ taslağına göre 1 Ocak 2026'dan itibaren 200 bin TL ve üzerindeki EFT, havale ve nakit işlemlerinde kademeli beyan zorunluluğu uygulanacak. Özellikle 20 milyon TL'yi aşan transferlerde ayrıntılı açıklama ve belge ibraz edilmemesi durumunda işlem yapılmayacak.
Kademeli beyan sistemi geliyor
Yeni düzenleme, yüksek tutarlı para hareketlerinin daha yakından izlenmesini sağlamak için üç seviyeli bir bildirim modeli getiriyor.
200 bin TL – 2 milyon TL arası işlemler
Bu aralıktaki transferlerde müşterinin, gönderilen paranın amacını banka sistemindeki açıklama bölümünde kısaca belirtmesi gerekecek. Amaç, işlem niteliğinin temel düzeyde de olsa kayıt altına alınması.
2 milyon TL – 20 milyon TL arası işlemler
Bu seviyede "Nakit İşlem Beyan Formu" zorunlu olacak. Formda paranın kaynağı, amacı ve taraflara ilişkin daha kapsamlı bilgiler yer alacak.
20 milyon TL ve üzerindeki transferler
En sıkı kontrol bu grupta uygulanacak.
Bu kapsamda:
Detaylı beyan formu doldurulacak,
Sözleşme, fatura gibi işlemi kanıtlayan belgeler bankaya sunulacak,
Genel nitelikli kısa açıklamalar yerine en az 20 karakterlik açık ve net ifadeler kullanılacak,
Belge ve açıklama yeterli değilse işlem kesinlikle yapılmayacak.
Bu adımlar, yüksek tutarlı para hareketlerinin hem açıklama hem de belge üzerinden takip edilmesini sağlayacak.
Düzenlemenin gerekçesi: Uluslararası uyum
Tebliğ taslağında, düzenlemenin uluslararası mali şeffaflık standartlarıyla uyum amacı taşıdığı belirtiliyor. MASAK'ın çalışması; FATF kriterleri, risk bazlı analizler ve diğer ülkelerdeki benzer uygulamalar dikkate alınarak hazırlandı. Hedef; kara para aklama ve terörizmin finansmanı ile mücadelede daha güçlü bir altyapı oluşturmak.
Hangi işlemler muaf tutulacak?
- Beyan zorunluluğu tüm para transferlerini kapsamıyor. Taslağa göre:
- Kamu kurumlarının işlemleri,
- Bankalar arasındaki para hareketleri,
- ATM'den yapılan düşük tutarlı işlemler
- bu yükümlülüğün dışında olacak.
- Kurallara uymayan finansal kuruluşlara yaptırım
Tebliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte, yükümlülüklere uymayan bankalar 5549 sayılı Kanun kapsamında idari yaptırımlarla karşılaşabilecek. Bu nedenle bankaların, sistemlerini 1 Ocak 2026'ya kadar yeni kurallara uygun hale getirmesi gerekiyor.
Yeni dönem 1 Ocak 2026'da başlıyor
Düzenlemenin uygulanacağı tarihten itibaren:
200 bin TL ve üzerindeki tüm para transferleri için beyan zorunlu hale gelecek,
20 milyon TL'yi aşan işlemlerde belge ve detaylı açıklama olmadan işlem gerçekleştirilemeyecek.
Beyan yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde bankalar, yüksek tutarlı transferleri işleme almayacak.
