Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımına kademeli olarak son vermeyi planladığı düzenlemeyle alternatif olarak ahşap ve kağıt ürünler öne çıkacak, uzun vadede ise cam, metal ve porselen gibi çoklu kullanıma uygun ürünlerin kullanımının artırılması hedeflenecek.
Türkiye tek kullanımlık plastikleri kaldırmaya hazırlanıyor
Sıfır Atık Hareketi kapsamında Depozito Yönetim Sistemi'ni 81 ile yayarak plastik, cam ve alüminyum içecek kaplarının geri dönüşümünü artırma çalışmaları yürüten Bakanlık, çevre için önemli bir adımı daha hayata geçirecek.
Bu kapsamda su kaynaklarına ve çevreye en fazla zarar veren tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımına son verilecek.
Plastik kirliliğine neden olan tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımdan kaldırılması için harekete geçen Bakanlık, yeni yönetmelik taslağını gelecek günlerde kurum görüşlerine açacak. Sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin görüşleri sonrası son şekli verilecek yönetmeliğin bu yıl içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Bu kapsamda plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, genleştirilmiş polistirenden (EPS-köpük) gıda kapları, içecek kapları ve içecek bardakları, plastik çubuklu kulak pamukları ve pipet gibi tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzına son verilecek. Bu sayede yıllık 1,5 milyon ton karbondioksite eş değer karbon salımı engellenecek ve yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilecek.
Uzun ömürlü cam, metal ve porselen gibi ürünlerin kullanımı teşvik edilecek
Tek kullanımlık plastik ürünlerin yerine vatandaşlar doğa dostu cam, porselen, ahşap ve karton alternatiflere yönlendirilecek. Plastik veya köpük (EPS) gıda kaplarının yerine kağıt kaplar, köpük bardakların yerine kağıt bardaklar, plastik balon çubuklarının yerine ahşap çubuklar, plastik çubuklu kulak çubuklarının yerine ahşap çubuklu kulak çubukları alternatif olarak sunulacak.
Plastik karıştırıcı kaşıkların yerine ahşap kağıt karıştırıcılar, plastik çatal, bıçak ve kaşıkların yerine ahşap çatal bıçaklar, plastik yerine karton pipet, plastik bardak yerine kağıt bardak, plastik gıda taşıma kabı yerine kağıt kap alternatifleri piyasada kullanılmaya devam edecek.
Bakanlığın ana hedefi ise Sıfır Atık kapsamında tekli kullanımlar yerine çoklu kullanıma uygun ürünlerin yaygınlaştırılmasını sağlamak olacak. Böylece kağıt ve ahşap tek kullanımlık ürünler yerine çoklu kullanıma uygun olan uzun ömürlü cam, metal ve porselen gibi alternatifleri kullanma alışkanlığının toplumda yaygınlaşması için de vatandaşlar teşvik edilecek.
27 AB ülkesi tek kullanımlık plastik ürünleri yasakladı
Öte yandan, bilimsel tespitlere göre dünya genelinde üretilen plastiklerin yaklaşık yüzde 40'ı tek kullanımlık plastik ürünlerden oluşuyor. Küresel ölçekte yetersiz atık yönetimi uygulamaları nedeniyle tek kullanımlık plastiklerin önemli bölümü doğaya karışıyor.
Deniz çöpünün yaklaşık yüzde 80'ini tek kullanımlık plastik ürünler ile plastik içeren balıkçılık ekipmanlarının oluşturduğu bilimsel çalışmalarla ortaya konuluyor. Doğada yüzyıllarca yok olmayan plastik atıkların doğal yaşama verdiği zararın önüne geçmek için hükümetler yeni politikalar geliştiriyor.
Avrupa Birliği (AB), 2019'da kabul edilen "Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi" ile belirli tek kullanımlık plastik ürünlerin 27 AB ülkesinde piyasaya sürülmesini yasaklama veya sıkı biçimde sınırlama yükümlülüğü getirdi. Türkiye ise bu kapsamda tüm paydaşlarla eş güdüm içinde yeni bir yönetmelik için hazırlık yapıyor.
