Konya'da kış mevsimi kendini hissettirmeye başladığında sofraların vazgeçilmez lezzetlerinden biri de Arabaşı olur. Soğuk kış akşamlarında bir araya gelen ailelerin, dostların ortak sofrasında yerini alan bu geleneksel lezzet, yalnızca bir çorbadan ibaret değil; geçmişten günümüze taşınan önemli bir kültür mirasıdır. Ancak öncelikle bir düzeltme yapalım:Asıl adı Arabaşı değil, Ara Aşı'dır.
Gelelim doğru bilinen yanlışlara…
Ara Aşı'nın sırrı etinde ve pişirme yönteminde
Ara Aşı'nın geleneksel tarifinde hindi eti önemli bir yere sahiptir. Eskiden köylerde hindi kesildiğinde o akşam sofrada Ara Aşı olacağı anlaşılırdı. Elbette hindi bulunmadığında tavuk etiyle de oldukça lezzetli bir çorba hazırlanabilir.
Burada önemli olan tavuğun hangi bölümünün kullanılacağıdır. Çoğu kişi lif lif ayrılması ve tel tel görünmesi nedeniyle tavuk göğsünü tercih ediyor. Oysa benim tercihim kalçalı buttan yana. Çünkü kalçalı butla hazırlanan Ara Aşı'nın lezzeti çok daha farklı oluyor.
Biz tarifimizde üç adet kalçalı tavuk butu kullanıyoruz. Öncelikle tavukları haşlamaya bırakıyoruz. Ayrı bir tencerede ince ince doğradığımız bir adet orta boy soğanı sıvı yağ ve tereyağıyla kavuruyoruz. Ardından un ve salçaları ekleyerek kavurmaya devam ediyoruz. Haşladığımız tavuğun suyunu yavaş yavaş ilave ediyor, tuz, karabiber ve pul biberle lezzetlendiriyoruz. Didiklediğimiz tavuk etlerini de tencereye ekliyoruz. Pişirme sırasında oluşan kefini almayı ihmal etmiyoruz.
Çorbamız yaklaşık 40 dakika kaynadıktan sonra servise hazır hâle geliyor. Ancak unutmayın, Ara Aşı yalnızca çorbadan ibaret değildir. Onu Ara Aşı yapan en önemli unsur, yanında hazırlanan özel hamurudur.
Hamurunda süt de yok, yumurta da!
Hamur konusunda da doğru bilinen bazı yanlışlar var. Süt kullananlar, yumurta ekleyenler oluyor. Oysa bizim Konya'da bildiğimiz geleneksel tarifte hamurun malzemeleri oldukça sade: Un, su ve tuz.
Altı su bardağı un, dokuz su bardağı soğuk su ve bir tatlı kaşığı tuz… İsteğe göre bir miktar limon suyu da eklenebilir. Malzemeleri boza kıvamına gelinceye kadar güzelce çırpıyoruz. Ardından kısık ateşte sürekli karıştırarak pişiriyoruz. Kaynamaya başladıktan sonra yaklaşık 15 dakika daha pişirip önceden yağladığımız tepsiye döküyoruz.
Hamurun en az üç saat buzdolabında dinlenmesi gerekiyor. Kıvamını aldığında jöle gibi sallanmalı. İşte gerçek Ara Aşı hamurunun özelliği de budur.
Yemenin de kendine göre bir adabı var!
Ara Aşı'nın nasıl yenileceği de en az hazırlanışı kadar önemlidir. Hamuru çorbaya batırıp ekmek gibi yemeyeceksiniz. Hamuru baklava dilimi şeklinde kesecek, kaşığa aldığınız sıcak çorbayla birlikte çiğnemeden yutacaksınız.
Eskiden sofralarda ortak tas kullanılır, herkes aynı tastan çorbasını içerdi. Hatta hamurunu tasa düşüren kişinin evinde bir sonraki Ara Aşı'nın yapılması da gelenekler arasındaydı. Yani bu yemek sadece karın doyurmaz, insanları bir araya getirir, sohbeti ve paylaşmayı da beraberinde getirirdi.
Bir de acı meselesi var. Acısız Ara Aşı olmaz! Pul biberi ve baharatı yerinde olacak ki kışın soğuğunda insanın içini ısıtsın.
Konya'da bu lezzeti bilmeyen pek kalmadı. Bilmeyenler de artık bu yazıyla öğrenmiş olsun. Önemli olan tarifin özünü, geleneklerini ve kültürünü gelecek nesillere doğru şekilde aktarabilmek.
Şimdi sözü size bırakıyorum: Sizce Ara Aşı Konya'nın mı, Yozgat'ın mı? Hangi şehrin tarifi daha güzel? Yorumlarınızı bekliyorum.
Afiyet olsun, kalın sağlıcakla!
Çorbası için: